Ayvalık Kent Çalışmaları Derneği, “Ayvalık’ın dünü, bugünü ve yaşanabilir yarını için çok seslilikle, hepbirlikte…” ilkesiyle 2024 Kasım’ında kurulmuştur. Dernek, Ayvalık’ın tarihsel olarak biriktirdiği çok kültürlü ve çok katmanlı toplumsal yapıyı görünür kılmayı; kentin kolektif belleğini güçlendirmeyi ve yerel karar süreçlerini katılımcı demokrasiyle ilişkilendirmeyi amaçlayan bağımsız ve yatay bir toplumsal örgütlenme biçimidir.
Derneğimiz, kentsel sorunların yalnızca teknik alanların tekelinde değil; kentlilerin gündelik deneyimleri, karşılaşmaları ve yaşam pratikleri üzerinden anlaşılabileceği varsayımına dayanır. Bu nedenle Ayvalık’ı, fiziksel bir yerleşimin ötesinde; sosyal ilişkilerin, kültürel pratiklerin, ekonomik dönüşümlerin ve toplumsal güç ilişkilerinin iç içe geçtiği dinamik bir toplumsal mekân olarak ele alır. “Kent hakkı”nı da yalnızca hukuki bir çerçeve değil, müştereklerin, yaşam alanlarının ve toplumsal hafızanın demokratik bir bileşeni olarak değerlendirir.
Nasıl Çalışıyoruz?
Derneğin çalışma yöntemleri, açık katılımı, şeffaflığı, çoğulculuğu ve müzakereye dayalı karar alma süreçlerini merkezine alır. Bu doğrultuda:
- Kent atölyeleri düzenler,
- Yüz yüze, çevrimiçi ve hibrit toplantılar organize eder,
- Doğrudan katılıma açılan karar mekanizmalarıyla ortak aklı geliştirir,
- Yerel deneyimle bilimsel-teknik bilgiyi buluşturan araştırmalar ve raporlar üretir,
- Üretilen belge, veri ve değerlendirmeleri kamuyla paylaşarak kolektif bilgi üretimini güçlendirir.
Bu yaklaşım, Ayvalık Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Girişimi’nin yaklaşık altı yıllık deneyiminden beslenmektedir. Bu süreçte 100’ün üzerinde açık toplantı, panel ve bilgi paylaşımı buluşması gerçekleştirilmiş; Ayvalık’ta ortak akla dayalı katılımcı bir kamusal tartışma kültürü geliştirilmiştir.
Neleri Önemsiyoruz?
Ayvalık’ın geleceğini belirleyen meseleleri geniş bir sosyo-mekânsal çerçevede ele alıyoruz: kültürel miras, koruma politikaları, kamusal alanlar, kıyı kullanımı, müşterekler, çevresel sürdürülebilirlik, ulaşım ve erişilebilirlik, barınma hakkı, afetlere hazırlık, kırsal alanlar, zeytinlikler, endüstri mirası ve mekân-bellek ilişkileri.
Ayrıca kültür-sanat üretiminin kent yaşamında dönüştürücü bir rolü olduğuna inanıyoruz. Bu nedenle Ayvalık’ın kültürel üretim alanlarının çoğalmasını; ifade biçimlerinin çeşitlendiği, erişilebilir ve kapsayıcı bir kültürel kamusallık yaratılmasını önemsiyoruz. Ayvalık’ın tarihsel bağlarının uzandığı Midilli ve Kuzey Ege ile kurulacak ilişkilerin ise bölgesel dayanışmayı güçlendirecek bir toplumsal zemin oluşturacağına inanıyoruz.
Neye İnanıyoruz?
Kentsel yaşamın niteliğinin artması; kararların kapalı mekanizmaların değil, açık, şeffaf, müzakereci ve çoğulcu süreçlerin ürünü olmasıyla mümkündür. Yurttaşların yaşadıkları çevrenin estetik, ekolojik ve toplumsal niteliği üzerinde söz söyleme hakkı modern yurttaşlığın vazgeçilmez bir unsurudur.