Ekoloji ve Ayvalık Adaları Tabiat Parkı: Ekosistem, Planlama ve Hukuki–İdari Mücadele
Ayvalık, Türkiye’nin en zengin biyolojik çeşitlilik alanlarından biri olan Ayvalık Adaları Tabiat Parkı’na ev sahipliği yapar. Tabiat Parkı; kıyı ekosistemleri, adalar, lagünler, zeytinlikler, endemik türler ve insan-doğa ilişkisinin yüzyıllar boyunca şekillendirdiği üretim pratikleri ile bütüncül bir yaşam alanıdır. Bu nedenle ekolojiyi, yalnızca doğal değil; kültürel, sosyal ve ekonomik ilişkilerin kesiştiği bir toplumsal ekosistem olarak değerlendiriyoruz.
Son yıllarda Ayvalık’ta kıyı dolguları, kaçak yapılaşma, tabiat parkı sınırlarında yapılan mevzuata aykırı müdahaleler, kapalı kapılar ardında yürütülen imar süreçleri, rant odaklı plan değişiklikleri ve doğal alanların taşıma kapasitesini aşan kullanımlar nedeniyle ekosistem ihlalleri artmıştır. Bu ihlaller yalnızca doğayı değil; yerel halkın yaşam hakkını, ekonomik döngüleri, kültürel sürekliliği ve müşterek alanları doğrudan tehdit etmektedir.
Derneğimiz ve bileşenlerimiz yaklaşık altı yıldır bu ihlallere karşı kapsamlı bir hukuki ve idari mücadele yürütmektedir. Bu mücadele, plan tadilatlarına yapılan itirazları, korunan alanlardaki ihlaller için başlatılan süreçleri, bilirkişi raporlarını, kamuoyunu bilgilendirme çalışmalarını ve katılımcı planlama süreçlerinin savunulmasını kapsar.
Ayvalık’ın ekolojik bütünlüğünü korumak, yalnızca bir doğal miras meselesi değil; kentin geleceğini, kolektif yaşamı, kültürel belleği ve toplumsal müşterekleri savunma meselesidir. Bu nedenle ekoloji ile kent hakkını bütüncül bir çerçevede ele alıyoruz.
Kentte Kadınlar ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği
Ayvalık’ın toplumsal dokusunda kadınların deneyimleri, hem tarihsel sürekliliğin hem de gündelik yaşamın taşıyıcı unsurlarındandır. Derneğimiz, kadınların kent yaşamındaki görünürlüğünü; mekân kullanım pratikleri, emek süreçleri, kültürel aktarım biçimleri ve toplumsal cinsiyet ilişkilerinin kent mekânına yansımaları üzerinden ele alır.
Saha çalışmalarımız ve sözlü tarih birikimimiz, kadınların kültürel aktarımda, komşuluk ilişkilerinde, gündelik yaşamın örgütlenmesinde ve dayanışma pratiklerinde belirleyici bir rol üstlendiğini göstermektedir. Kadınların hem ev içi hem ev dışı emekleri, kentin sosyo-ekonomik yapısını biçimlendiren temel unsurlardır. Ayvalık’ın üretim ekonomisinde görünmezleşen kadın emeğinin görünür kılınması, güçlendirilmesi ve kadınların kentsel kararlara eşit katılımının sağlanması derneğin önceliklerinden biridir. Toplumsal cinsiyet eşitliğini mekânsal adalet, güvenli kamusal alan ve katılımcı yurttaşlık ilkeleriyle birlikte değerlendiriyoruz.
Kent Belleği, Dijital Arşiv ve Belgesel Çalışması
Fotoğrafik belgeleme, sözlü tarih kayıtları, mekânsal analizler ve karşılaştırmalı veri okumalarını bir araya getiren bir dijital arşiv ve belgesel çalışma yürütüyoruz. Amaç, Ayvalık’ın kültürel katmanlarını, dönüşüm dinamiklerini ve yerel tanıklıkları kalıcı ve erişilebilir bir belleğe dönüştürmektir.
Gençlerle Üretim, Öğrenme ve Çalışma Hakkına Erişim
Gençlerin toplumsal hayata aktif katılımını, üretim süreçlerine dahil olmasını ve kendilerini ifade edebilecekleri alanların açılmasını temel bir gereklilik olarak görüyoruz. Mutfak kültürü, zeytincilik ve yerel üretim pratikleri gibi alanlarda gençlere yönelik atölyeler ve öğrenme ortamları geliştirmeyi hedefliyoruz.